اقدام به ساختن طبقهء دوم كند ، آيا با وجود عدم نياز به آن تا چند سال ديگر پرداخت خمس آنچه در آن خرج كرده ، واجب است ؟ ج : اگر ساختن طبقهء دوم براى آيندهء فرزندانش در حال حاضر از مخارج مناسب با شأن عرفى وى محسوب شود ، آنچه به مصرف رسانده است ، خمس ندارد و در صورتى كه اين چنين نباشد و در حال حاضرهم ، نه خودش و نه فرزندانش به آن نياز ندارند ، پرداخت خمس آن واجب است . س 916 : شما مىفرماييد آنچه از مخارج سال محسوب مىشود ، خمس ندارد ، پس شخصى كه خانه‌اى براى سكونت ندارد ، ولى مالك قطعه زمينى است كه يك سال يا بيشتر بر آن گذشته و او نمىتواند آن را بسازد ، پس چرا اين از مخارج او محسوب نمىشود ؟ اميدواريم توضيح بفرماييد . ج : اگر زمين را براى ساخت مسكن مورد نياز ، در آن ، از درآمد بين سال خريده باشد ، جزء مخارج كنونى وى محسوب مىشود و خمس آن واجب نيست ، ولى اگر آن را از درآمد سال به قصد فروش و مصرف پول آن براى ساخت خانه خريده باشد ، پرداخت خمس آن واجب است . س 917 : سر سال خمسى من اوّل شهريور است ، معمولًا امتحانات دانشگاهها و مدارس در ارديبهشت و خرداد برگزار مىشود و بعد از شش ماه ، اجرت اضافه كارى ما در ايام امتحانات پرداخت مىشود ، خواهشمندم توضيح فرماييد كه اگر اجرت كارى را كه قبل از پايان سال خمسى انجام داده‌ام ، بعد از پايان سال دريافت كنم ، آيا خمس به آن تعلق مىگيرد ؟ ج : حقوق معوّقه جزئى از درآمدهاى سال دريافت آن محسوب مىشود نه سال اضافه كارى ، و اگر در هزينه هاى سال دريافت مصرف شود ، خمس ندارد . س 918 : گاهى لوازم منزل مثل يخچال به قيمتى كمتر از قيمت بازار به ما فروخته مىشود ، اين لوازم در آينده يعنى پس از ازدواج مورد نياز ماست ، با توجّه به اينكه بعد از ازدواج بايد آنها را به چند برابر قيمت فعلى تهيّه كنيم ، آيا به آنها كه در حال حاضر بدون استفاده در خانه مانده است ، خمس تعلق مىگيرد ؟ ج : اگر آنها را با منفعت كسب سال براى استفاده در آينده خريده‌ايد و در سال خريد مورد نياز شما نبوده ، بايد خمس قيمت عادلانه آن را در سر سال خمسى بپردازيد ، مگر آنكه به علت عدم توانايى از تهيهء يك باره آن هنگام نياز ، ناگزير از تهيهء تدريجى و نگهدارى آن براى زمان احتياج باشيد ، و مقدار آن هم به اندازه شأن عرفى شما باشد ، كه در اين صورت جزء مؤونه محسوب مىشود و خمس ندارد . س 919 : مبالغى را كه انسان براى امور خيريه مانند كمك به مدارس ، آسيب ديدگان از سيل و ملت فلسطين و بوسنى ، انفاق مىكند ، آيا از مؤونه سال محسوب مىشود و خمس ندارد ؟ ج : اين چنين انفاقها از مخارج سال انفاق محسوب مىشود و خمس ندارد . س 920 : مبلغى را در سال گذشته براى خريد فرش پس انداز كرديم و در اواخر آن سال به چند فرش فروشى براى خريد آن مراجعه نموديم تا اينكه قرار شد يكى از آنان فرش مناسب با ذوق و سليقهء ما را فراهم كند ، اين كار تا ماه دوم سال جديد طول كشيد ، با توجّه به اينكه سر سال خمسى من ابتداى سال هجرى شمسى است ، آيا به آن مبلغ خمس تعلق مىگيرد ؟